Kumpas yaygın olarak kullanılan, nesnelerin iç ve dış çaplarını, derinliklerini
ve kalınlıklarını ölçebilen hassas bir ölçüm aletidir. Bu makale, kumpas ile iç
çap ölçümü için parça isimlerini ayrıntılı olarak açıklayacak ve kumpasın yapısı ile fonksiyonel bölgeleri hakkında kapsamlı bir analiz sunacaktır.
![]()
I. İç çap ölçümü için kullanılan kumpas parçasına ne ad verilir?
1. İç çap ölçümü için kullanılan kumpas parçasına iç ölçüm çenesi denir. İç ölçüm
çenesi kumpaslar, ölçüm sonuçlarının daha sezgisel bir şekilde okunmasını sağlayan dijital bir ekrana sahiptir; verniyer kumpaslar sahiptir, bu da ölçüm için deliklere veya yuvalara yerleştirmeyi kolaylaştırır.
2. İç ölçüm çenelerinin tasarımı, ölçülen nesnenin iç duvarına tam olarak oturarak
iç çapını ölçmektir. Kullanım sırasında, iç ölçüm çenelerini ölçülecek deliğe nazikçe yerleştirin
ve ardından iç ölçüm çenelerinin her iki ucu delik duvarıyla tam temas edene kadar
yavaşça açın. 3. İç ölçüm çeneleri ile iç çap ölçümü yaparken, kumpasa
veya ölçülen nesneye zarar vermemek için aşırı kuvvetten kaçınılmalıdır.
II. Kumpasın Yapısı ve Fonksiyonel Bölgeleri
1. Kumpas temel olarak aşağıdaki parçalardan oluşur: ana cetvel, verniyer, dış ölçüm çeneleri, iç ölçüm
çeneleri,
derinlik ölçer, sabitleme vidaları vb.
2. Ana cetvel, kumpasın milimetre veya inç ölçekleriyle işaretlenmiş referans cetvelidir. Verniyer, ölçüm doğruluğunu artırmak için ana cetvelle birlikte çalışan kayar bir cetveldir. Dış ölçüm
çeneleri
bir nesnenin dış çapını ve uzunluğunu ölçmek için kullanılır. İç ölçüm çeneleri, bir nesnenin iç
çapını ölçmek için kullanılır. Derinlik cetveli, bir nesnenin derinliğini ölçmek için kullanılır. Sabitleme vidası, verniyerin konumunu
sabitlemek için kullanılır. 3. Farklı kumpas türleri biraz farklı yapı ve fonksiyonel bölümlere sahip olabilir. Örneğin, elektronik
kumpaslar, ölçüm sonuçlarının daha sezgisel bir şekilde okunmasını sağlayan dijital bir ekrana sahiptir; verniyer kumpaslar ise ölçüm sonuçlarını okumak için verniyer ile ana cetvelin işaretlerinin birleşimini gerektirir.III. İç Çap Ölçümü İçin Kumpas Doğru Nasıl Kullanılır?
1. Kumpas ile iç çap ölçümü yaparken, önce uygun kumpas türünü ve aralığını seçin.
Kumpasın aralığının, ölçülen nesnenin iç çap aralığını kapsayabildiğinden emin olun.
2. İç ölçüm çenelerini ölçüm deliğine nazikçe yerleştirin, ardından çenelerin iki ucu
![]()
delikin iç duvarıyla tam temas edene kadar yavaşça açın.
Kumpasa
veya ölçülen nesneye zarar vermemek için aşırı kuvvet uygulamaktan kaçının.
3. Ana cetvel ve verniyerin ölçek değerleri okunarak, ölçülen nesnenin iç çap boyutu
elde edilebilir. Okuma işlemi sırasında, okuma hatalarından kaçınmak için bakış çizgisinin ölçek çizgisine dik olduğundan emin olmak gerekir.
IV. Kumpas Bakımı ve Özen Gösterilmesi
1. Kullanımdan sonra, kumpas temizlenmeli ve paslanmayı önlemek için pas önleyici yağ ile yağlanmalıdır. Saklama sırasında,
kumpas kuru ve havalandırılmış bir alana yerleştirilmeli, doğrudan güneş ışığından ve nemli koşullardan kaçınılmalıdır.
2. Kumpasın tüm bileşenlerini iyi durumda olduklarından emin olmak için düzenli olarak inceleyin. Kumpasta herhangi bir hasar veya doğrulukta azalma
![]()
tespit edilirse, derhal onarılmalı veya değiştirilmelidir.
3. Doğruluğuna herhangi bir zarar gelmesini önlemek için kumpası düşürmekten veya çarpışmaktan kaçının.